DE MODESTRAAT
Lage drempel, weinig muren
Alle negenhonderd vierkante meter in De Modestraat op het Buikslotermeerplein worden goed benut. Studenten, Eritrese ouderen, nieuwkomers en modemakers drinken er koffie, leren de taal, ruilen jassen en naaien nieuw leven in oude kleren. Een buurthuis, maar ook een atelier, winkel en broedplaats, en dat allemaal met zo min mogelijk muren ertussen.
Maar liefst negenhonderd vierkante meters zijn het, daar aan het Buikslotermeerplein in Amsterdam-Noord, en allemaal worden ze door de Modestraat goed gebruikt. Even uitleggen wat daar allemaal gebeurt, dat gaat niet: er gebeurt namelijk veel, en ook nog eens veel tegelijk.
Vanmiddag bijvoorbeeld, organiseert de stichting Warm Welkom een taalcafé waar nieuwe Nederlanders met elkaar aan tafel worden gezet, en dan gewoon praten - de beste manier om een taal te leren, en bovendien gezellig. Hebben we meteen het mooiste woord uit de Nederlandse taal.
Zorgen voor spontane ontmoetingen
Terwijl dat aan de gang is, vult de andere hoek zich met het wekelijkse koffiemoment voor Eritreeërs. Druk bezocht, zoals altijd, en een heerlijke kakofonie van geluid. Gelukkig heeft de student die een tafel verderop bezig is met zijn scriptie op zijn laptop zijn oortjes in. Als die even later op weg is naar de wc, raakt hij aan de praat met een Eritrese jongen van zijn leeftijd. Ze zijn geboren in een andere hoek van de wereld maar hier komen ze allebei net zo thuis.
‘Zulke ontmoetingen gebeuren spontaan,’ zegt Jet Meijer, ‘maar je moet ervoor zorgen dat ze spontaan kunnen gebeuren. Hoe vaak komen zij elkaar nou tegen? Nooit, niet bewust tenminste. Maar hier wel. Zonder muren, onder hetzelfde dak: dan ga je kletsen.’
Jet is algemeen directeur bij de Modestraat en runt de boel dat verder vooral op vrijwilligers draait. Zelf begon ze ook als vrijwilliger: in coronatijd opende ze hier Bakkie Noord, een betaalbare koffiehoek voor de buurt. Ze verloor toen meteen haar hart aan deze plek.
Een ideale wereld, zo kan het dus ook
Geen wonder, want alles wat hier gebeurt is hartverwarmend. Zo is er de Wisselboetiek waar mensen hun gebruikte kleding kunnen ruilen. Goed bedacht: het puntensysteem. Voor ingeleverde kleding krijg je punten die je weer kunt gebruiken om ‘nieuwe’ kleding uit te zoeken. In het naaiatelier geven ze een creatieve draai aan tweedehands kleding waardoor het weer helemaal als nieuw is. ‘Circulair gebruik van textiel,’ zegt Jet, ‘dat is waar de Modestraat echt voor staat. Dat zie je ook terug bij de Afvalkoningin die hier haar atelier heeft en mode van afval maakt, én bij de naailessen die we hier geven. Nu kun je mij trouwens van alles vragen maar niet over naaien: ik kan er niks van!’
Kijk, daar schiet Jet even een jas aan uit de Wisselboetiek. Rood, leer, en het lijkt alsof ze hem al twintig jaar draagt, zo goed past het. ‘Er zítten parels tussen hier hoor, goed zoeken, daar zit de pret. Maar zelfs de topstukken zijn goed betaalbaar. Alles draait hier om een lage drempel.’
Een lage drempel dus, en weinig muren. Die openheid is de kracht van de Modestraat want die zorgt voor contact. Jet: ’Wat dat betreft is het hier binnen een beetje zoals ik zou willen dat de wereld daarbuiten ook is. Iedereen ontmoet elkaar en iedereen is aardig. Zo kan het dus ook.’
En: ‘Er moet vaak een label gegeven worden aan een plek. Is het een buurthuis? Een broedplaats? Atelier? Een winkel? Omdat wij het allemaal tegelijk zijn, vallen we buiten de kaders. Dat maakt het soms lastig maar het gevolg is ook de vrijheid die deze plek uniek maakt.’
Negenhonderd vierkante meter goed benut
Verder dan, door de ruimte. Toch een paar muren, bijvoorbeeld bij het atelier van schilder Peter de Boer in een oude koelcel. Een deur verder zit een muziekstudio en een atelier voor kostuumontwerp. Inmiddels gebeurt er zóveel in de Modestraat dat er ook weleens geen ruimte of tijd is voor nieuwe initiatieven. Met pijn in haar hart moet Jet dan zeggen: nu even niet.
‘Sinds we bestaan, hebben we best ups en downs gehad. Zo goed als nu werden we niet altijd gevonden door mensen en dus is het best logisch dat we nog niet voorkomen in de plannen voor dit gebied die jaren geleden al zijn gemaakt. Maar inmiddels worden we zó gedragen door de buurt dat de gemeente toch moet kijken hoe wij passen binnen die gebiedsontwikkeling die eraan zit te komen.’
‘Dat geeft hoofdpijn’, zegt Jet. Niet alleen bij haar, maar ook bij de gemeente. Soms vragen ze haar: kan het geen tweehonderd vierkante meter worden? Of driehonderd. Maar nee, zegt ze dan: het is negenhonderd vierkante meter en echt élke vierkante meter wordt goed benut.
Jet: ‘En weet je wat ook niet kan? Uit elkaar halen. Want de Eritrese koffiemiddag is leuk en het naaiatelier ook, maar de magie van deze plek is dat het allemaal door elkaar heen gebeurt. En dat moet zo blijven, dat is uniek.’
Doe mee!
Wil je je aansluiten bij een van de initiatieven? Heb je tips of vragen? Stuur een mail naar connect@amsterdamdonutcoalitie.nl
Ben je zelf betrokken bij een initiatief die je graag wilt aanmelden? Maak een profiel aan op onze site, daarna kun je een initiatief toevoegen.
Wil je iets delen? @amsterdamdonutcoalitie #buurtinbloei #stadinbloei
