Op goed vertrouwen bouwen aan een betere buurt
Coöperatie De Groene Hub bouwt al vijf jaar aan een duurzame, sociale economie in de wijk Holendrecht in Zuid-Oost. Met het isoleren van woningen, naaicursussen, fietsreparatie, met tuinieren en composteren. Maar meer nog met vertrouwen en empathie.
De toiletten zitten laag, de kapstokken ook en je hoeft niet eens zo heel lang na te denken om te begrijpen wat dit was: een basisschool natuurlijk, inclusief gymzaal. Hier, een tikje verstopt in Holendrecht huist de Groene Hub, een verzamelplaats van goede, groene ideeën waar de buurt wat aan heeft, maar de wereld ook. Vijf jaar inmiddels, Peter Hoogendijk was er vanaf het begin bij en herinnert zich nog het eerste project dat hier werd gedaan: isolerende gordijnen maken.
‘Een schoolvoorbeeld van iets dat zowel duurzaam als sociaal effect heeft. Buurtbewoners die leren met een naaimachine omgaan en tegelijk met elkaar in contact komen, maar ook het energieverbruik dat thuis omlaag kan omdat de gordijnen de warmte beter binnen houden. Simpel hè? En daarom goed.’
Donut als richtingaanwijzer
Het past precies bij de donuteconomie van Kate Raworth, een model waarbij het gaat om opereren tussen een sociaal fundament en een ecologische bovengrens, zodat iedereen kan floreren zonder de grenzen van de planeet te overschrijden. Het is een concept waar hier niet als heilig boek naar gekeken wordt, maar wel als kompas. Raworth kwam zelf naar Zuidoost om te zien hoe de theorie hier al in de praktijk bestond. ‘Veel mensen in Zuidoost leven al duurzaam zonder dat woord te gebruiken,” zegt coördinator Shiwani. “Groente verbouwen, spullen hergebruiken, werken met wat je hebt. De theorie kwam eigenlijk ná de praktijk.”
De Hub gebruikt de donut als richtingaanwijzer: niet boven de ecologische bovengrens, niet onder de sociale ondergrens. Dat scheelt eindeloze discussies over de koers. De richting staat vast; de uitvoering is dagelijks werk. “Het gaat om een gemeenschapseconomie,” zegt Peter. “Een term waar de gemeente dol op is, maar hier dóén we het.”
Tijd voor waardering
Dat doen is kwetsbaar. De Groene Hub zou enorm geholpen zijn met structurele financiering: een instellingssubsidie, een vaste plek, een stabiele basis zodat de organisatie niet elke zes maanden hoeft te overleven. Want hoewel de waardering groot is — bij het vijfjarig bestaan stonden zeventig buurtbewoners, ambtenaren en partners te dansen — moet er nu ook erkenning komen in budget en beleid.
Aman Walia sloot later aan bij de Groene Hub, sinds 2023. Spannend, noemt hij het dat ze op zoek moeten naar een nieuwe plek. En financieel zijn er zorgen. ‘We hebben nu vijf jaar laten zien wat we kunnen en ons bewezen in onze projecten. De projecten in de buurt zijn integraal en haken precies aan bij de doelen van de gemeente. De waardering wordt vaak uitgesproken, maar het is tijd dat dit ook concreet terug te zien is met daden. Een fysieke plek, structurele basisfinanciering en een gelijkwaardige plek aan de tafel. Er is veel interesse vanuit de gemeente, universiteiten en het bedrijfsleven in hoe we dat hier doen. De donut-economie in de praktijk vinden ze allemaal heel interessant natuurlijk. Maar dan moeten we wel bestaanszekerheid hebben en niet van subsidie naar subsidie leven.’
Aman Walia doet veel bij de Groene Hub en in het bijzonder runt hij het energieproject waarbij een team de buurt ingaat om bij mensen thuis energiezuinige maatregelen te treffen. ‘Radiatorfolie. Tochtstrips. Het is goed voor de wereld en goed voor de eigen portemonnee’, zegt Aman. ‘Maar het is ook een manier om contact te leggen met de buurt. Eerst moet je vertrouwen winnen, duidelijk maken dat we goede bedoelingen hebben. En als dat lukt, dan zijn wij welkom en in het beste geval komen ze ook naar ons.’
Leefbaar, empathisch: de ideale wereld
Naar de fietswinkel bijvoorbeeld, de Fiets Hub. Vrijwilligers doen daar kleine reparaties en verkopen opgeknapte fietsen voor een betaalbare prijs. Maar buurtbewoners kunnen er ook zelf leren sleutelen. Aman: ‘Zelf je band kunnen plakken, dat is niet alleen handig. Het gaat ook over verantwoordelijkheid nemen voor je eigen spullen en daarmee voor je eigen leven.’
Opsommen wat er nog meer allemaal gebeurt in De Groene Hub is eigenlijk onbegonnen werk maar Shiwani doet een poging. Er is het compostproject, waarbij groenafval uit de buurt gerecycled wordt en tot gratis af te halen compost wordt getransformeerd. Er zijn naaicursussen, medialessenen het project Kings Host, waarin jongeren uit de buurt in contact worden gebracht met de lokale arbeidsmarkt. Er gebeurt veel in de Groene Hub en de organisatie staat steeds steviger. ‘En divers’, zegt Shiwani, ‘ik heb veel werkplekken gehad en diversiteit is vaak het streven maar hier gebeurt het écht. Allerlei soorten mensen door elkaar en met elkaar op een hele gelijkwaardige manier. Wat dat betreft is deze plek hoe je zou willen dat de wereld daarbuiten eruitziet. Leefbaar, empatisch en met oog voor de toekomst want die is van ons allemaal.’
Wil je je aansluiten bij een van de initiatieven? Heb je tips of vragen? Stuur een mail naar connect@amsterdamdonutcoalitie.nl
Ben je zelf betrokken bij een initiatief die je graag wilt aanmelden? Maak een profiel aan op onze site, daarna kun je een initiatief toevoegen.
Wil je iets delen? @amsterdamdonutcoalitie #buurtinbloei #stadinbloei