Bericht

Waarom Stadshout?

Geplaatst op 27 maart 2021, 17:21 uur

Waarom stadshout?

De Nederlandse steden staan vol schitterende bomen, in West Nederland staan zelfs meer bomen in steden dan in bossen. Zoals velen wellicht al weten zijn bomen van vitaal belang voor mensen. Ze produceren zuurstof, slaan CO2 op, vangen fijnstof op, verkoelen, houden water vast en spelen een grote rol in de biodiversiteit. Maar bovenal zijn bomen een symbioot voor de mens en houden mensen van bomen omdat ze vaak vele generaties meegaan en respect afdwingen. Hoe ouder bomen kunnen worden hoe effectiever ze deze rol kunnen vervullen. Deze rol is bijvoorbeeld afhankelijk van de hoeveelheid blad die een boomkroon heeft. Hoe meer blad, hoe meer fotosynthese, hoe meer zuurstof, hoe meer CO2 opslag, hoe beter de vochthuishouding in de stad.

Zoals ik al schreef staan de meeste bomen in Nederland in stedelijk gebied, daar komt dus ook de grootste houtoogst vandaan. Volgens Probos wordt er jaarlijks in Nederland 3,3 miljoen kubieke meter hout geoogst. Daarvan komt 48% uit stedelijk gebied, 26% uit bossen en 26% uit z.g.n. agroforrestry (windsingels e.d. ). Ruim 1,5 miljoen kuub hout uit stedelijk gebied dus. 1,5 Miljoen kubieke meter hout dat als laagwaardig bestempeld wordt en vrijwel geheel vermalen wordt als biomassa. Slechts een enkele bijzondere boomstam vindt zijn weg naar een houtzagerij.

Amsterdam is één van de groenste steden van Europa, er staan zo’n 1.000.000 bomen (meer dan een boom per inwoner), daarvan is ongeveer 1/3 van de gemeente zo’n 380.000 bomen. Andere boombezitters zijn ProRail, Rijkswaterstaat, Waternet, Woningbouwverenigingen, Begraafplaatsen en particulieren. De gemiddelde leeftijd van een boom in stedelijk gebied ligt ergens tussen de 40-60 jaar. Uit onze database blijkt dat een gemiddelde boomstam ongeveer 0,56 kubieke meter hout bevat, oftewel 500kg CO2.

Amsterdam houdt geen gegevens bij van de jaarlijkse kap maar wij schatten die vanuit onze ervaring op ergens tussen de 1%-4% ; dus 10.000 tot 40.000 bomen per jaar!
Er zijn verschillende redenen waarom bomen ‘moeten’ verdwijnen. Ze zijn ziek, zijn instabiel geworden, moeten wijken voor bouwprojecten, herinrichting van straten en pleinen, aanleg van wegen en stormschade. In principe geldt voor elke verwijderde boom een herplantplicht, echter Amsterdam loopt jaren achter met de herplant. Van alle verwijderde bomen is momenteel amper 10% weer aangeplant; ook deze cijfers worden niet goed bijgehouden, maar de kaalslag is goed te zien in Amsterdam. Overal zie je lege plantplaatsen en afgezaagde boomstronken. Sommige van die boomstronken zijn ook weer uitgelopen tot heuse struiken.

Tot zo ver de feiten op een rijtje, Stichting Stadshout zet zich inmiddels ruim 10 jaar in om het beleid van de gemeente te wijzigen in een circulaire houtketen. Als het aan ons ligt gaat er geen snipper hout meer de stad uit; onze allereerste actie op de Albert Cuypmarkt in 2009 heette dan ook toepasselijk ‘Geen boom de Pijp uit’. Kostbaar CO2 kapitaal waar wij als Amsterdammers allemaal aan bijgedragen hebben, verdient beter dan te eindigen als biomassa voor energieopwekking; dat kan altijd nog aan het einde van de gebruiksketen en dan hebben we er als Amsterdammers eerst nog decennia lang nut en genoegen van.

Denk aan interieurbetimmering zoals de trappen en Atrium van het Comeniuslyceum, vloeren, keukens, meubels, wandplanken, maar ook kleinere designobjecten zoals lampen, schalen, mesheften, muziekdoosjes en (muziek)instrumenten. Allemaal van hout waar wij gedurende het hele productieproces nauwkeurig de herkomst van bijhouden in onze database. Het mooie is dat iedere houtsoort weer zijn eigen specifieke toepassingen kent. Maar ook de reststroom benutten wij zo optimaal mogelijk, zoals Goochem Design die speelgoed maakt van onze afzaagsels en Novotypo die papier en zeep maakt van ons zaagsel.

Ben best een beetje trots dat het woord stadshout nog niet bestond toen ik in 2008 mijn eerste stadsboom in planken liet zagen  door Bert Braakman op de stoep voor mijn werkplaats, en het nu een ingeburgerd woord begint te worden en ons initiatief intussen in meer dan 25 steden in NL/BE is nagevolgd. Job Done?

Crisow von Schulz


Deel dit:
1 reactie

Simone Magilse

Hi Crisow,

Super tof project! zou je nog een afbeelding willen toevoegen voor de thumbnail? Anders zien we een grijs vlak in het nieuwsoverzicht en dat zou zonde zijn van zo'n mooi project.

Laat het me weten als ik ergens mee kan helpen.
Groetjes Simone (Team ADC)
ma 18 oktober 2021 16:08
Wil je reageren? Meld je dan aan.